Chào mừng bạn đến với blog ĐỌC & SUY NGẪM .

14 thg 10, 2011

Làm gì tiếp sau chuyến đi Trung Quốc ‘không hữu nghị’ của Tổng bí thư đảng?


Nhiều nhà nghiên cứu quốc tế đã nói về viễn cảnh chiến tranh Trung - Việt để giành quyền kiểm soát Biển Đông. Một số người Việt nói nên có chiến tranh Trung - Việt một lần cho xong và bày tỏ ý chí quyết thắng nếu xảy ra chiến tranh.
Trung Quốc một mặt đề cao tình hữu nghị 4/16, một mặt hô hào đánh một trận ‘giết gà dọa khỉ’ xấc láo ngay trước ngày TBT Nguyễn phú Trọng sang thăm Trung Quốc.
Trong bối cảnh có mùi thuốc súng, tôi chú ý một cáo buộc rất lạ đối với người Việt biểu tình chống Trung Quốc gây hấn, xâm lược Việt Nam: Âm mưu kích động, thúc đẩy Đảng, Nhà nước phạm sai lầm, tạo cớ cho Trung Quốc tiến hành chiến tranh xâm lược. Kiểu buộc tội này khác một tí kiểu của Đài truyền hình Hà Nội đối với nhân sĩ trí thức tham gia biểu tình chống Trung Quốc xâm lược về đối tượng ‘thế lực thù địch’.
Lập luận này cho rằng Đảng, Nhà nước Việt Nam đang nhẫn nhục tạo thế tạo lực kiểu Việt vương Câu Tiễn, không phải là sợ hãi, quy hàng Trung Quốc.
Phải chăng Đảng, Nhà nước đang thực hiện kế sách Câu Tiễn? Phải chăng những người Việt biểu tình chống Trung Quốc xâm lược có ý đồ phá hoại ‘sách lược Câu Tiễn’ của Đảng?
Những người Việt yêu nước khi là tay sai của đế quốc tư bản chủ nghĩa, khi là tay sai của đế quốc XHCN bá quyền bành trướng. Vậy thực ra họ là ‘tay sai’ của ai? Cáo buộc ai là tay sai của ai là công việc bộ máy cai trị và cả của người dân, do hướng đi và hướng nhìn của dân và đảng còn khác nhau.
Sau đây là hai cáo buộc đối với Đảng, Nhà nước mà tôi đọc được, nghe được trên mạng toàn cầu:
Cáo buộc thứ nhất: Nhất định sẽ có chiến tranh Trung - Việt trên biển. Ý kiến này còn nói: Việt Nam - Trung Quốc sẽ tiến hành cuộc chiến trên biển một cách chớp nhoáng để không ai có đủ thời gian can thiệp. Cũng không ai can thiệp vì đó là chuyện nội bộ hai đảng anh em. Đó là phương thức ‘đánh để được’ và ‘đánh để mất’. Được hay mất đều được tiếng ‘yêu nước’.
Cáo buộc thứ hai: Trung - Việt không cần có chiến tranh, chỉ cần ‘diễn biến hòa bình’, lâu lâu diễn tuồng cắn nhau một tí. Ý kiến này nói: giữ nguyên trạng nhập nhằng, khi nóng khi lạnh hiện nay chính là lợi ích cốt lõi của hai đảng Trung Việt.
Chưa chiếm được Việt Nam mà sản vật, nguyên liệu từ “rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu” của Việt Nam cứ ùn ùn vượt biên hợp pháp, phục vụ cho nhu cầu quốc kế dân sinh của Trung Quốc.
Hàng hóa đủ thứ (kém chất lượng và độc hại là chủ yếu) của Trung Quốc có mặt khắp hang cùng ngõ hẻm Việt Nam. Tình hình đó có khác gì thực dân ngày trước khai thác tài nguyên, sức lao động, bán hàng tiêu dùng cho các thuộc địa?
Việt Nam vẫn giữ được tiếng độc lập, quyền lực cai trị và các nhóm lợi ích vẫn giữ được ‘quyền tiền’. Chỉ có nhân dân Việt Nam là mất nhiều thứ nhưng lại không có cách phản ứng do cái tròng ‘phản động, tay sai’ (Mỹ, Tàu, Nga…) treo trên đầu. Anh em đồng chí cùng nhau thực hiện chiến lược cù cưa để thằng em giữ được quyền lãnh đạo và thằng anh không mất phên dậu phía Nam. Đây là ‘phương án diễn biến hòa bình’ hai bên cùng có lợi (Giải quyết vấn đề biển Đông bằng thương lượng hòa bình).
Hai kịch bản đánh và không đánh nói trên ít thiện cảm (có thể là rất ác cảm) với Đảng, Nhà nước Việt Nam phát xuất từ thực tế: hai đảng anh em Trung Việt cam kết cùng xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội (Ông Ủy viên BCT, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói vậy).
Kịch bản ‘nhẫn nhục’ tỏ ra ‘trung với đảng’ hơn: Việt Nam tạm chịu nhún, nhục, mua thời gian để tăng cường binh lực, tạo liên minh quốc tế và cũng cố lòng dân.
Kế sách Câu Tiễn hiện đại?
Nhẫn nhục kiểu Câu Tiễn ‘nếm phân định bệnh’ thì rõ rồi, thực thi mấy chục năm rồi. Những kế khác thì sao?
Đã dâng mỹ nhân chưa? Chưa nghe nói Việt Nam dùng kế mỹ nhân mà chỉ nghe dư luận đồn thổi có mấy ‘người lớn’ Việt Nam sinh được ‘thái tử’, ‘công chúa’ với mỹ nhân Trung Quốc khi sang thăm làm việc bên đó. Cũng dễ hiểu vì sao kế Câu Tiễn này đã bị lật ngược: 1,3 tỉ người thì mỹ nhân ngàn lần nhiều hơn 100 triệu dân. Mà Việt Nam có dâng mỹ nhân thì cũng chỉ là ‘mỹ nhân một đêm’, không thể ăn dầm nằm dề như Tây Thi ngày xưa làm cho ‘đại nhân’ Trung Quốc xao lãng chính sự.

Đã dùng vàng, đô la mua chuộc được tướng tá, quan lại nào của Trung Quốc để phân hóa, gây mâu thuẫn nội bộ Đảng, Nhà nước Trung quốc? Việt Nam chi 1 tỉ đô la là quá khó, Trung Quốc chi ra 100 tỉ đô dễ như trở bàn tay (dự trữ ngoại tệ hàng ngàn tỉ đô la thì khó gì số đó). Có lẽ kế này cũng đã bị lật ngược khi nhìn vào số phần trăm trúng thầu của Trung Quốc, số lượng công nhân Trung Quốc đã qua nghĩa vụ quân sự có mặt trên các công trường khắp nước, thương nhân Trung Quốc đi lại thoải mái ở Việt Nam, tự do hơn công dân Việt Nam… Người Trung Quốc đã chiếm lĩnh các địa bàn trọng điểm an ninh quốc phòng từ biên giới phía Bắc, Tây Nguyên (không chỉ có bauxite), ven biển miền Trung đến tận Cà Mau cực Nam của Tổ quốc. Ít ra họ cũng đã có một tấm bản đồ chi tiết về Việt Nam.
Đã bán được bao nhiêu tấn lúa giống luộc chín cho nông dânTrung Quốc nhằm làm cho Trung Quốc mất mùa, đói kém liên miên? Kế này cũng bị lật ngược mất rồi: Trung Quốc thu mua móng trâu, rễ hồi; mua khoai làm giảm diện tích trồng lúa; mua sắn, gỗ quý, tiêu, cà phê làm tăng nạn phá rừng; mua mèo, rắn làm tăng đàn chuột phá hoại mùa màng; xây đập trên dòng Mekong nhằm làm biến mất vựa lúa Nam Bộ. Gây khó cho ngư dân Việt đánh bắt thủy sản trên vùng biển thuộc chủ quyền Việt nam, lại tăng cường thu mua thủy sản ít ỏi của ngư dân Việt, làm giảm lượng protein từ biển trong bữa ăn của người Việt, xuất tràn lan thịt động vật tẩm hóa chất, tăng cường tuồn hàng hóa giá rẻ, độc hại đến tận hang cùng ngõ hẻm của Việt Nam…
Tăng cường binh bị, rèn luyện quân đội ra sao, có giữ được bí mật quốc phòng? Người Việt Nam nào cũng vui mừng, tự hào, tin tưởng khi Đảng, Nhà nước mua sắm vũ khí, trang bị, phương tiện quốc phòng tân tiến, hiện đại bậc nhất, diễn tập bắn đạn thật trên biển… Tuy vậy Mỹ và phương Tây vẫn không chịu bán khí tài hiện đại phục vụ chiến tranh vệ quốc cho Việt Nam. Có người nói do Mỹ sợ bí mật kỹ thuật quân sự hàng đầu lọt vào tay gián điệpTrung Quốc. Các nước Nga, Ấn Độ, phương Tây có sợ bị mất bí mật công nghệ hàng đầu vào tay Trung Quốc không? Những thứ mà Việt Nam mua sắm phải chăng là tối tân nhất, Trung Quốc chưa biết gì về tính năng, tác dụng, cách phòng chống?

Tác giả Lê ngọc Thống trên trang Viet-studies.info (bài 1, bài 2) phân tích tình hình chiến tranh Trung Việt trên biển gây được niềm tin, lòng tự hào cho người Việt. Tuy vậy lòng tin này sẽ tăng lên nếu Đảng, Nhà nước có động thái quyết liệt xử lý vấn đề cả triệu người Trung Quốc đã qua nghĩa vụ quân sự trong lực lượng quân giải phóng đang đi lại, cư trú, làm việc tự do trên lãnh thổ Việt Nam. Cả triệu người Trung Quốc đó sẽ đứng yên nhìn máy bay, pháo mặt đất, hỏa tiễn tầm xa, tầm gần… bắn chìm tàu chiến Trung Quốc trên biển Đông khi có chiến tranh xảy ra? Khi chiến tranh biển xảy ra thì lưng phía Tây của Việt Nam có còn ấm?
Việt Nam có thể thủ đắc vũ khí, phương tiện quân sự tối tân, hiện đại hơn Trung Quốc được không? Nhất định là không do quan hệ Trung - Việt ngày càng thắt chặt như Đảng nói. An ninh quốc phòng Việt nam có lỗ thủng. Đó không phải là chủ trương của lãnh đạo Đảng mà phần chắc do lợi ích nhóm tạo ra nhưng Đảng bất lực, không thể ngăn cấm được. (Đó là nguyên nhân sinh ra câu hỏi: ai đang lãnh đạo, điều hành Việt Nam?).
Những cáo buộc lẫn nhau như vậy (đảng với dân, dân với đảng) nhất định làm Việt Nam suy yếu nhiều mặt, chỉ có lợi cho âm mưu bành trướng.
Tuy vậy đã có những tín hiệu lạc quan cho thấy một bộ phận quan trọng trong Đảng, Nhà nước Việt Nam còn có ý chí chính trị, không chịu buông tay cho các nhóm lợi ích thân Trung Quốc tác oai tác quái.
Đốm lửa trong đêm đen
Nhạc sĩ Tô Hải có phát hiện lý thú về hội nghị trung ương chuẩn bị cho chuyến đi Trung Quốc của Tổng bí thư: “Vậy mà… đêm qua VTV1 đã truyền hình trực tiếp ngày khai mạc Trung ương Đảng Công sản VN lần thứ 3 khóa 11, tớ chuẩn bị thuốc dị ứng với hai ông Tây này thì… lạ quá! Hai ông biến đi đâu mất tiêu rồi!? Dụi mắt xem lại… Vẫn không thấy! Sáng nay vào mạng, truy cập website của Đảng lấy kính hiển vi soi chiếc ảnh nhỏ ti… Vẫn không thấy! Vào các trang mạng khác… Chẳng ai nhắc tới chi tiết cực kỳ quan trọng này. Thôi thì… cứ post lên để mọi người bình luận. Nếu có sự “truất phế” này thì quả là… sấm nổ ngang trời và công làm ra sấm xin mọi người dành cho tớ một mẩu thành tích để mang xuống mồ làm kỷ liệm! (sic)”

(Nhạc sĩ Tô Hải nhìn ra thì nhất định những con mắt cú vọ ở Bắc Kinh cũng thấy được). Ban tổ chức sơ suất, gần hai trăm UVTƯ bất cẩn, không quan tâm sự vắng mặt của ‘hai ông Tây râu xồm’ trên biểu tượng ý thức hệ kiên định, sáng tạo, kim chỉ nam của hai đảng Việt Trung? (Do vậy nên chuyến đi Bắc Kinh của đoàn TBT Nguyễn phú Trọng không còn ‘hữu nghị anh em’ tuy có ôm hôn, bắt tay nồng nàn?).
Nếu đó là sự ‘cố ý từ bỏ’ thì quả là tín hiệu cho thấy Đảng đang tìm đường ‘đồng thuận’ với dân.
Việc tiếp theo là gì?
Những người Việt giàu tưởng tượng đã thử hình dung các bước tiếp theo:
Chính sách hai hướng:
Hướng nội (Đoàn kết, xây dựng nội lực)
- ‘Nói chuyện’ với tù nhân chính trị (tội chống phá nhà nước XHCN theo luật hình sự) nay được gọi là công dân yêu nước, nhà dân chủ, bất đồng chính kiến, tù nhân lương tâm…: công dân yêu nước Cù huy Hà Vũ chẳng hạn.
- Chuẩn bị cho cuộc bầu cử tự do, dân chủ trong tương lai gần (chế độ chuyên chế quân phiệt Miến Điện đã làm được một bước. Bà Suu Kyi gặp đại diện Chính phủ, Miến Điện sắp có đợt ân xá lớn, Miến Điện bắt đầu thực hiện lệnh ân xá).
Hợp lý nhất là triệu tập một “Quốc dân đại hội” bàn việc sửa đổi Hiến pháp. Việc này có ý nghĩa , có thực chất hơn nhiều một ủy ban gồm nhiều ủy viên chưa quen lập hiến, lập pháp.
- Dừng các dự án gây hại an ninh quốc phòng, kinh tế, xã hội, sức khỏe nòi giống… đến hết nhiệm kỳ Chủ tịch nước (bauxite Tây Nguyên chẳng hạn) (Chế độ chuyên chính quân phiệt Miến điện đã ngưng xây đập thủy điện bị phản đối dù bị TQ đe nẹt).

Cần giải thích việc nhà nước Miến Điện làm được mấy việc ‘động trời’. Sở dĩ chế độ độc tài chuyên chính quân phiệt độc đảng Miến Điện làm được mấy việc phải chăng một phần do cơ sở tư tưởng, văn hóa, xã hội Phật giáo đã rễ sâu gốc bền, vẫn giữ được bản chất tốt đẹp nhất, chưa bị làm cho băng hoại, méo mó, biến thành một thứ đa thần giáo dụ hoặc tín đồ đi vào đường tham-sân-si mê tín dị đoan cho bọn thống trị lợi dụng, đè đầu cởi cổ (Các nhà sư Miến điện gắn bó mật thiết với số phận của nhân dân bị áp bức, cùng khổ).
- Sửa đổi Hiến pháp theo hướng mở rộng quyền dân (quyền lập hội, quyền biểu tình…), hạn chế tối đa quyền của Nhà nước nhằm ngăn nó biến thành ‘con quái vật nhà nước’ chuyên ‘ăn thịt dân’, xây dựng cơ chế quyền lực ‘một nguyên thủ’ nhằm thống nhất quyền lực chính trị vào một mối, thủ tiêu đặc tính vô chính phủ do cơ chế tam tứ nguyên thủ, hai ba quyền lực cùng cai trị đất nước sinh ra (do đó lại tinh giản được bộ máy cai trị cồng kềnh, tốn kém, ít hiệu quả, ít ra cũng được 30%), triệt tiêu nạn kiêu binh, côn đồ mất nhân tính hiếp đáp, nhủng nhiễu lương dân, hủy bỏ một số luật hoặc điều luật phản tiến hóa, mất dân chủ, ban hành thêm luật bảo vệ quyền dân, hạn chế quyền quan trong hai năm 2012-2013.
- Cuộc bầu cử phổ thông người đứng đầu (nguyên thủ: Chủ tịch hay Tổng thống) có tranh cử dân chủ, bình đẳng vào năm 2014 hoặc 2015 (Thời điểm bầu cử rất có lợi cho đảng đương quyền).
Mấy việc đó là mấu chốt tạo niềm tin của người dân và bạn bè quốc tế về một Việt Nam thật sự là quốc gia độc lập, toàn vẹn lãnh thổ, có chủ quyền, dân chủ, tự do, khả tín.
Hướng ngoại (liên minh quốc tế)
Đã có tín hiệu cho thấy Đảng, Nhà nước có những động thái ngoại giao độc lập, tự chủ, hợp lòng dân, dám ‘sờ răng cọp’ như BBC Việt ngữ nhận xét (Việt Nam lại 'chọc giận' Trung Quốc?); tham gia các liên minh khu vực và quốc tế của khối các nước dân chủ, kiên trì giải pháp đa phương cho công cuộc giành lại chủ quyền biển đảo và chỗ dựa cho công cuộc bảo vệ, cải tổ, phát triển (đổi mới lần hai) đất nước.
Có thể hình dung một Việt Nam sẽ hoàn toàn khác từ những việc‘tưởng tượng’ nói trên.
Nếu làm được vậy thì Trung Quốc mất ‘điểm tựa’ nhũng nhiễu, yêu sách rất côn đồ, vô lối, sẽ không có trận quyết chiến Trung - Việt nào cả hoặc đó là trận đánh có khả năng chia năm xẻ bảy Trung Quốc đế quốc XHCN, hình thành những Trung Quốc dân chủ phù hợp với nguyện vọng của người dân và đặc thù của một đất nước mênh mông, nhiều đối kháng. Đó sẽ là trận quyết chiến của Trung Quốc với Trung Quốc. Làm được vậy thì đảng lại lập công không chỉ với dân mà anh hàng xóm hung hăng, hiếu chiến sẽ thận trọng hơn, hòa hoãn hơn hoặc phải thay đổi cơ bản nhiều thứ và do đó góp phần cho hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực và thế giới.

Trần Minh Thảo
Nguồn : BAUXITVN

11 thg 10, 2011

Pháo Thăng thiên !




Hotboy Đinh La Thăng vừa bắn thêm một phát pháo thăng thiên: “…ban hành văn bản (Công văn số 6323/BGTVT-VT, ký ngày 6-10-2011) yêu cầu các cán bộ, công nhân viên trong ngành giao thông vận tải, nhất là các đơn vị tại Hà Nội và TP.HCM, mỗi tuần tối thiểu phải có một ngày đi làm bằng xe buýt…”
Nhìn quả pháo bay, mình khoái tỉ, nghĩ đây phải chăng là khởi đầu cho một cuộc cách mạng “nói và làm” mới? Ôi, những muốn đứng dậy mở cửa hát vang: “ niềm mong ước bấy lâu nay đã thỏa chờ mong, trời Ba Đình xanh trong tỏa hương sắc…”.
Chưa kịp hát thì thằng “phản động” trong mình đang chăm chú xem bộ phim “ Nam triều cống vật” bỗng ngoảnh sang nhếch mép:
- Ông công dân ngây thờ khờ khạo cả tin của tôi ơi, đọc tiếp đi: “…đồng thời định kỳ phải báo cáo (trước ngày 25 hằng tháng) việc này về Bộ”.
(Nói thật là trong con người mình lâu nay có hai thằng lắm mồm, ghét nhau như ngành y ghét “think tank”. Mình cũng không thích thằng “think tank” nhưng nó lại hay nói đúng mới chết chứ.)
- Thế thì sao?
- Ông ơi là ông, ông nhìn chữ “định kỳ” giúp cái, có nghĩa là trong bất cứ đơn vị lớn nhỏ nào của cái ngành giao thông khổng lồ của nhà ông hàng ngày phải có ai đó đi gặp từng người trong đơn vị lấy số liệu, hàng tuần sơ kết, hàng tháng phải tổng kết xem ai đi xe buýt đủ bốn lần, ai ba lần và ai thì “trốn”… Mà ai cũng có việc nấy cả rồi, thế thì phải thêm một biên chế ăn lương…
- Không, có thể giao việc ấy cho bảo vệ hay ông giữ xe...
- OK. Coi như giao cho bảo vệ là xong. Nhưng ông lại nhìn tiếp vào chữ “báo cáo” giúp. Ông tìm giúp tôi một cái báo cáo nào không “láo” không? To như cái Báo cáo của chính phủ đọc trước Quốc hội kia mà còn bị phẫu thuật thẩm mỹ cho đẹp số liệu, nhỏ như chuyện mới đây ở Quảng Bình mưa bão, nước còn ngập kèo nhà mà Huyện báo cáo lũ đã rút dân vẫn no kìa. Còn trong ngành Dầu khí cũ của anh Thăng thì ôi thôi rồi…
Ông Thăng hoặc phải chấp nhận đọc báo cáo láo, hoặc suốt ngày đóng giả xe ôm ra đứng ngoài bến xe buýt để lấy số liệu thực, nghĩa là ngân sách sẽ phải trả lương bộ trưởng cho một ông xe ôm. 

 Còn nữa, ông Thăng có biết lính dưới quyền ông nhà ở đâu, có tuyến xe buýt đi qua không, hay là để tuân “lệnh” ông, người ta phải đi xe máy đến gần cơ quan và gửi xe đâu đó và ung dung đi bộ vào như thể vừa “buýt” xong.
Còn nữa, nếu một người nào đó không “buýt” ngày nào trong tuần thì làm gì người ta? Và trong trường hợp người nào đó đi làm trễ vì “buýt” mà hỏng việc thì có kỷ luật được người ta không?  

-          Vậy thì ông Thăng ra cái Công văn ấy coi như chuyện Cười với nhau ?
-          Thì tôi đã nói rồi, pháo Thăng thiên thôi!

Nguồn : ĐÔNG

9 thg 10, 2011

Xe Cá Nhân và Vết Xe Nguyễn Thiện Nhân


Người dân có lẽ cũng chia sẻ khi nghe nói Bộ trưởng Đinh La Thăng và các quan chức trong Bộ rồi đây sẽ đi xe bus tối thiểu một lần trong tuần. Nhưng nhớ, các nhà kinh tế đã từng tính toán, nếu Bill Gates đánh rơi tờ 100 dollars thì thay vì cúi xuống nhặt mà tiếp tục đi thì cái đầu của ông sẽ kiếm được nhiều hơn như thế. Lâu lâu “vi hành” để biết đứng trên xe bus thường dân nó khác với ngồi xe hơi Bộ trưởng như thế nào thì cũng cần. Nhưng, Bộ trưởng nên dành thời gian để tư duy. Mặt khác, một “tư lệnh” mà đến cơ quan với áo xống xộc xệch, mồ hôi nhễ nhại, thì cũng không “uy” cho lắm.

Năm 1993, khi vào Sài Gòn Công tác, ông Nông Đức Mạnh đã mất hơn một giờ để di chuyển từ trung tâm xuống Bình Thạnh thăm công ty Vissan. Cảnh sát hụ coi thì cứ hụ còi, đầy đường xe cộ, người dân có muốn tránh xe Chủ tịch Quốc hội cũng không có chỗ. Vừa tới Vissan, ông Mạnh nói, Bộ Chính trị vừa họp phê duyệt Quy hoạch, theo đó dân số Sài Gòn tới năm 2000 là 5 triệu người. Ông thú nhận, khi ngồi trong phòng họp Bộ Chính trị ông không hình dung được Sài Gòn lại đông như vậy. Ông Mạnh có cảm nhận đó cũng nhờ một chuyến “vi hành”. Nhưng lẽ ra, những người giữ cương vị như ông phải thấy rằng, dự báo mức tăng trưởng dân số ở các đô thị là trách nhiệm của các nhà chuyên môn thay vì phó thác cho một cơ quan nhiều việc như Bộ Chính trị.

Trước khi quyết định các chính sách ở các thành phố lớn cũng nên nhớ lại bài học thời “duy ý chí”. Tháng 9-1975, Hội nghị Trung ương 24 chủ trương giảm áp lực dân số đô thị bằng cách “đưa hàng triệu người về nông thôn sản xuất nông nghiệp”. Tháng 10-1975, Thường vụ Thành ủy Sài Gòn-Gia Định họp mở rộng thông qua chủ trương, đưa 1,5 triệu người từ Thành phố hồi hương và đi kinh tế mới. Nhưng, cho dù Sài Gòn đã đưa 700 nghìn người đi kinh tế mới trong vòng 5 năm 1975-1980 và chưa tính cải tạo tư sản, “nạn kiều” và vượt biên, dân số Sài Gòn chỉ giảm từ 3,498 triệu người, năm 1975; xuống 3,428 triệu, năm 1980. Sức hấp dẫn đô thị đã tạo thêm những làn sóng nhập cư, dân số tăng trở lại đến mức 3,706 triệu người, năm 1985.

Từ năm 1987, sau khi Đảng cho phép người dân làm ăn, dân số Sài Gòn tăng nhanh lên 4,118 triệu người, năm 1990 và 4,640 triệu, 5 năm sau đó. Lúc này, thay vì đưa ra các tiêu chuẩn về hạ tầng cho những khu dân cư sắp phát triển hoặc chủ động đầu tư hạ tầng đón đầu theo các mức tăng trưởng dân số mà các chuyên gia dự báo. Chính quyền lại loay hoay trong cung cách “kế hoạch hóa tập trung quan liêu”: lập quy hoạch đưa ra Bộ chính trị, Chính phủ, phê duyệt rồi mới đưa về thực hiện. Trong khi nhu cầu nhà ở thì bức bách, người dân không thể ngồi chờ các nhà quy hoạch vẽ vời và đợi xếp lịch để chính quyền từ thấp tới cao thông qua. Cuối thập niên 1980s, những ao rau muống ở Bình Thạnh, Gò Vấp, Tân Bình… bắt đầu được san lấp để phân lô, bán nền. Cùng lúc, “xe máy nghĩa địa” ào ạt nhập về. Văn hóa xe máy nhanh chóng hôn phối với nền văn minh nhà phố. Thật khó để chỉ trích những nhà lãnh đạo lúc bấy giờ, phần lớn họ là những người không được đào tạo và vừa từ trong rừng ra. Người dân thì đã đi bộ, ăn bo bo từ năm 1975, xây được căn nhà phố, mua được chiếc xe máy là cả một niềm mơ ước.

Không phải là không có những khuyến cáo về hạ tầng đô thị từ thập niên 1990s, nhưng như câu chuyện ông Nông Đức Mạnh “vi hành” hồi năm 1993, lẽ ra việc địa phương thì không nên được quyết định bởi những cấp ở trên cao. Bộ Chính trị không thể gần người dân thành phố như chính quyền thành phố. Giao thông đô thị ở Quảng Châu, Thượng Hải, Jakarta… đều chủ yếu được quyết định bởi chính quyền thành phố. Nên nhớ, Quảng Châu bắt đầu chính sách hạn chế xe gắn máy từ năm 1991, nhưng mãi tới năm 2007 mới đưa ra nghĩa địa được chiếc xe máy cuối cùng. Và vấn đề là, ở giai đoạn thịnh hành, xe máy cũng chỉ chiếm 20% lưu lượng giao thông của Quảng Châu. Trong khi con số này là 93,5% ở Sài Gòn và 80,8% ở Hà Nội.

Một nghiên cứu ở Hà Nội cho thấy: Xe máy tham gia giao thông tới 80,8% nhưng chỉ chiếm dụng mặt đường có 62,4%; trong khi, xe con chỉ tham gia giao thông 4% mà chiếm dụng mặt đường tới 19%. Đặc biệt, trên một làn đường 3,5m: xe máy đạt hiệu suất lưu thông cao nhất, 26.380 người/giờ; xe bus, 24.000 người/giờ; trong khi xe con chỉ đạt 2.200 người/giờ. Bởi, theo nghiên cứu này, xe bốn chỗ cồng kềnh như vậy nhưng trung bình chỉ chở 1,5 người/xe, trong khi chiếc xe hai bánh chiếm đường ít lại chở được trung bình 1,3 người/xe. Tuy chỉ đảm trách 4% nhu cầu giao thông nhưng xe con tiêu thụ tới 20,5% nhiên liệu.

Căn cứ trên bản phân tích này, tôi nghĩ nếu ông Đinh La Thăng là Thị trưởng thì, thay vì cấm xe máy và các phương tiện cá nhân, ông sẽ đưa ra một thứ tự ưu tiên khác: Giảm tối đa lượng xe hơi 4 chỗ ở hai thành phố lớn, kể cả xe công và xe taxi; làm việc với hãng Honda và các nhà sản xuất xe hơi, cho thiết kế và sản xuất hàng loạt “xe lam” và bắt đầu ngưng đăng ký mới các loại xe hai bánh. Trong khi khống chế tăng trưởng xe bốn bánh, có chính sách để, năng lực vận tải của xe lam và xe bus lớn tới đâu, thì giảm xe hai bánh đến đó. Nên để cho tư nhân, thậm chí cá nhân cũng có thể kinh doanh chở khách bằng xe lam và điều chỉnh họ bằng thuế và luật giao thông. Đừng để các hợp tác xã xe bus, đang nhận được hàng trăm tỉ trợ giá, dèm pha, lũng đoạn.

Để thực hiện chủ trương này, có những phần việc Bộ trưởng sẽ phải làm, ví dụ như phải chiến đấu với Bộ Công thương như Bộ trưởng Vương Đình Huệ để tăng thuế các nhà lắp ráp xe bốn bánh; hợp tác với Bộ Tài chánh đề nghị Thủ tướng đưa chế độ xe đưa đón cấp thứ trưởng vào lương… Có những việc, phải để chính quyền các thành phố làm, ví dụ như: đấu giá quyền đăng ký mới xe bốn bánh (đồng thời thu lệ phí xe biển số tỉnh chạy vào Thành phố); thu lệ phí sử dụng xe bốn bánh và khi nào xe lam xuất hiện thì thu lệ phí cả xe hai bánh.

Cần phân cấp mạnh mẽ cho các chính quyền đô thị. Ngay từ trong thập niên 1990s, Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đã nhận thấy phần ngân sách mà Trung ương để lại, khoảng 25% nguồn thu trên địa bàn, là không đủ để đầu tư hạ tầng. Nhưng, ý kiến này đã không được chấp thuận trong khi địa phương lại không có quyền định ra các khoản thu được hội đồng nhân dân cho phép. Phải để cho địa phương định ra một số lệ phí; một số loại thuế liên quan đến nhà đất; phải cho các thành phố đấu giá quỹ đất công để bổ sung ngân sách phát triển hạ tầng… thay vì để các đại gia cầm thư tay xuống, thôn tính những khu đất vàng ấy.

Không nên sa lầy vào chuyện cấm xe máy, Bộ trưởng còn rất nhiều việc phải làm trên cương vị của mình. Nên khảo sát lại các đoạn đường cao tốc tiêu biểu như Quốc lộ I, đoạn tránh Bắc Ninh; đoạn từ Thường Tín về Phủ Lý… để xem, liệu mô hình xa lộ tránh khu dân cứ đó có làm giảm được tai nạn giao thông và hạn chế phát triển nền văn minh nhà phố. Cần đặt ra một thứ tự ưu tiên để sử dụng ngân sách quốc gia, đừng mua phiếu các địa phương bằng cảng biển, sân bay… Giờ đây, nhìn từ lợi ích quốc gia, có lẽ trong thâm sâu, ông Đinh La Thăng sẽ thấy, để ngành Dầu khí mang 3,2 tỷ dollars sang đầu tư tận Venezuela như hồi 2009 là rất rủi ro và không phải là một ưu tiên. Đó không phải tiền do PetroVietnam làm ra mà là tiền bán tài nguyên quốc gia. Đất nước đang cần nguồn vốn ấy cho nhiều việc, trước mắt là cần một xa lộ cao tốc chạy từ Nam chí Bắc.

Dù sao thì nền chính trị Việt Nam cũng đang cần những chính khách như ông Đinh La Thăng. Ngay cả những chế độ mà người cầm quyền không phải do dân bầu lên cũng không nên coi thường dân tới mức không cần mị dân. Có người so sánh hành động của ông Thăng trong mấy tuần vừa qua với những gì ông Nguyễn Thiện Nhân làm 5 năm trước đây. Cũng có nhiều người tin ông Thăng đang muốn làm một điều gì đó cho đất nước. Nhưng, thực trạng Giao thông hiện nay là hậu quả của những chính sách từ nhiều thập niên trước đây. Nếu ông Thăng cứ nôn nóng nhìn thấy kết quả ngay thì ông rất dễ đi vào vết xe Nguyễn Thiện Nhân. Giao thông và giáo dục là hai lĩnh vực mà cho dù có chính sách đúng ngay từ bây giờ, các bộ trưởng cũng cần phải kiên nhẫn chờ, ít nhất là vài nhiệm kỳ, mới mong thành tựu.
 HUY ĐỨC
Nguồn :BASAM